Interview
Ondernemende nieuwkomers in Nieuw-West: ‘Het is hier nooit saai, daar komen de beste ideeën uit.’
In Nieuw-West wonen veel ondernemende en veerkrachtige nieuwkomers: waaronder vluchtelingen en voormalige vluchtelingen met een verblijfstatus onder wie bijvoorbeeld Syriërs die hier al langer zijn. Onder deze nieuwkomers zijn ook ondernemers, of mensen die dat zou willen worden. Maar hoe doe je dat in een nieuw land waarvan je nog niet goed weet wat er allemaal wel en niet mag en kan?
Om de weg in het complexe Nederlandse systeem beter te leren kennen, kunnen ze daarom wel een brug gebruiken. Het Nationaal Programma Samen Nieuw-West wil hen daarbij helpen en ondersteunt daarom Road of Hope. Deze organisatie werkt al tien jaar als een brug met hun ondernemerschapstraject waarbij ze persoonlijke begeleiding geven aan nieuwkomers. Ze doen dit in samenwerking met de afdeling Ondersteuning Ondernemers van de gemeente Amsterdam. Deze afdeling heeft veel ervaring in het begeleiden van beginnende ondernemers en Road of Hope heeft veel expertise in het samenwerken met nieuwkomers, ook op het gebied van ondernemen. Ze bundelen nu hun krachten in een nieuw traject met een op maat gemaakte nieuwe cursus die de deelnemers naast de persoonlijke begeleiding volgen. Hun doel? Structureel samenwerken en zo de komende jaren heel veel nieuwkomers helpen om hun eigen onderneming op te zetten.
Hoe ziet het ondernemerstraject eruit en wat kunnen deelnemers verwachten? Road of Hope doet hiervoor ook een oproep: ze zoeken niet alleen aanstaande ondernemers, maar ook nog mentoren om hen te begeleiden.
Agatha Kuiper is vanuit Road of Hope de coördinator van het ondernemerstraject. Ze is zelf ondernemer en heeft Braziliaanse roots. Ze weet dus uit ervaring hoe het is om als nieuwkomer in Nederland een bedrijf op te starten. Waarom vindt zij dit traject belangrijk?
Agatha: “Om een bedrijf te laten slagen is het fijn als iemand je helpt die hier de weg, de markt en de regelgeving kent. Ook hebben veel mensen die niet uit Nederland komen een andere ondernemersmentaliteit, ik herken dat van toen ik vanuit Brazilië hierheen kwam. Mensen die hier niet vandaan komen beginnen vaker intuïtief, zonder plan, en gaan pas na de opstart nadenken over details. Maar die details zijn hier belangrijker. De belangrijkste focus van dit ondernemerschapstraject is integratie, zo helpen we bedrijven winstgevend en duurzaam te maken en zorgen we dat ze bijdragen aan de Nederlandse maatschappij.”
Willen nieuwkomers snel graag iets concreets doen, bijvoorbeeld als ze lang moeten wachten op hun verblijfstatus?
“Ja, of ze vinden het lastig om een baan te vinden omdat ze de taal nog niet zo goed spreken of nog niet het juiste banennetwerk hebben. Dan gaan ze pionieren. Veel mensen hebben er echt zin in om aan de slag te gaan en dan gaan ze ondernemen. Ze hebben bijvoorbeeld ideeën over een product uit hun thuisland, dat ze hier willen maken en verkopen, zoals kaasbroodjes of chocoladetruffels. Sommigen hebben al ondernemerservaring, voor anderen is het nieuw, maar beide groepen lopen soms tegen een muur aan omdat ze niet weten wat hier de regels en kwaliteitseisen zijn, hoe de markt werkt en waarop ze zich moeten voorbereiden. Of ze zijn bang om schulden op te lopen. Alles bij elkaar voelt het als een heel grote uitdaging. Daar kunnen ze wel wat hulp bij gebruiken.”
Wat is de kracht van nieuwkomers in Nieuw-West?
“Ze zijn heel ambitieus, willen graag aanpakken en hebben een focus. Ze krijgen veel voor elkaar. Dat is de kracht van multicultureel wonen. Je krijgt inspiratie van anderen, je deelt ervaringen en dat levert nieuwe ideeën op, nieuwe wensen en nieuwe doelen.
Zodat je ‘out of the box’ gaat denken?
“Precies, je prikkelt elkaar. Het is hier nooit saai. Daar komen de beste ideeën uit voort.”
Wat voor soort ondernemingen willen mensen opzetten?
“Ik sprak vandaag een man uit Nigeria die Nigeriaanse fruitsoorten wil importeren waarvan ik nog nooit had gehoord. Hij kan tijdens het traject uitzoeken of een handel in deze fruitsoorten hier levensvatbaar is. Nieuw is goed, maar té nieuw kan zorgen dat je te weinig verkoopt. Wij gaan dat onderzoek niet voor hem doen, dat moet hij zelf doen, dat is ook het beste, dan voelt hij zelf hoe haalbaar zijn plannen zijn. Maar we helpen hem wel om bij de juiste mensen terecht te komen voor dat veldonderzoek.”
Zijn er veel ondernemingen die over voedsel gaan?
“Ja, maar er zijn ook heel andere ideeën. We hadden bijvoorbeeld eerder iemand die een taxibedrijf wilde opzetten dat ook andere diensten aanbood: kinderen naar school brengen of klanten van een bepaald restaurant thuisbrengen. Iemand die in Syrië diëtist was, maar haar beroep hier niet mocht uitvoeren omdat ze geen Nederlandse diploma’s had, is een bedrijf begonnen als health-consulent, wat geen beschermd beroep is. Er waren ook deelnemers die kleding repareerden en een vrouw die kleding ontwierp die ze in haar land van herkomst liet produceren. Heel uiteenlopend dus en een aanwinst voor alles wat er al in Amsterdam is.”
Hoe en wanneer beginnen jullie?
“In de eerste fase, tussen nu en ongeveer september, zoeken we zo’n 25 deelnemers én begeleiders die de deelnemers één op één gaan begeleiden. Zij gaan de komende maanden in gesprek met de deelnemers over hun plannen. Wat willen ze doen? Welke markt willen ze aantrekken? Wie is hun doelgroep? Hoeveel ervaringen hebben ze al? En wat voor hulp hebben ze nodig? Dat zal bij de een meer hulp zijn dan de ander, maar tijdens dit voortraject zorgen we dat de ondernemers door de begeleiding meer op hetzelfde niveau komen. De begeleiding en de training hebben veel aandacht voor multiculturaliteit en er wordt rekening gehouden met verschillende manieren van leren. Samen met hun begeleider scherpen de deelnemers hun ondernemingsidee aan en ze worden geholpen met het overwinnen van barrières zoals de taal, onzekerheid of hun beperkte kennis van het Nederlandse systeem. Ze breiden ook zelf hun netwerk uit en ze onderzoeken de markt en de haalbaarheid van hun plan. Zo kunnen we ook kijken of mensen echt voorbereid zijn om ondernemer te zijn of hoe ze die kwaliteiten verder kunnen ontwikkelen.”
Pas daarna begint de cursus?
“Ja, als dat voortraject goed gaat, krijgen ze in de tweede fase, vanaf september, een uitgebreide ondernemerscursus én ontwikkelen ze met behulp van hun praktijkbegeleider een gedegen en haalbaar ondernemersplan. Ze leren ook veel van elkaar door te luisteren naar alle plannen, naar ieders tegenslagen én alle gevonden oplossingen, en door samen te brainstormen. We verwachten dat zeventig, tachtig procent doorstroomt naar de derde fase, begin 2027, waarin de ondernemingen daadwerkelijk opgestart worden. Sommige mensen ontdekken tijdens het traject dat hun plan niet winstgevend genoeg is of het blijkt gecompliceerder dan ze dachten en daardoor niet haalbaar. Maar dan is het toch goed dat ze het hebben uitgezocht en vaak passen ze het plan dan aan, waardoor het uiteindelijk wél aantrekkelijk en haalbaar is.”
Hoe kunnen mensen zich aanmelden?
“Via deze link https://forms.gle/ntkYRXRZSyh3zXgu8 kunnen mensen zich tot eind augustus aanmelden als ze een onderneming willen opstarten. De cursus is in het Nederlands, maar B1-niveau is wel genoeg om het te kunnen volgen. We zoeken ook nog begeleiders. We zoeken daarvoor Nederlanders vrijwilligers, bijvoorbeeld (voormalige) ondernemers die hun ervaringen willen delen, of (gepensioneerde) bedrijfsadviseurs die gewend zijn om met kleine bedrijven te werken. Afhankelijk van hoeveel tijd ze hebben krijgen ze één of meer ondernemers-in-de-dop onder hun hoede. Deze vrijwilligers kunnen zich bij mij aanmelden via Whatsapp: +31 6 8715 5849 of email: ondernemerschap@roadofhope.org.”
