Leren, luisteren en lef in Nieuw-West

Elkaar versterken

Sarah Faber van Wijkwijzer neemt het stokje over en benadrukt het belang van ontmoeting. “Praat met elkaar, leer van elkaar, ga de discussie aan, maar altijd met respect.” Ze licht het platform toe als plek waar kennis, ervaringen en instrumenten samenkomen om de leefbaarheid en veiligheid in kwetsbare wijken te verbeteren.

De kracht van gezamenlijk optrekken klinkt ook door in haar oproep: “Als we samen optrekken, staan we sterker richting het ministerie.” In de zaal wordt instemmend geknikt. Tijdens een korte inventarisatie blijken de vragen vergelijkbaar: hoe kom je tot structurele financiering? Hoe krijgen bewoners een volwaardige plek aan tafel? Wat gebeurt er met hun inbreng? En hoe houd je mensen betrokken op de lange termijn?

Bewoners aan zet

Programmamanager Eigenaarschap, Inclusie en Democratie Bouchra Dibi benadrukt dat bewoners in Nieuw-West inmiddels ook op strategisch niveau meedoen. In het alliantiebestuur hebben zij een plek aan tafel. Ook noemt Bouchra een recent initiatief waarbij dove en slechthorende bewoners actief werden betrokken, met inzet van een doventolk. “Dat laat zien hoe belangrijk maatwerk is als je mensen echt wilt bereiken.”

Dat ‘Maatwerk’-principe krijgt ook concreet vorm in het initiatief Oudercontactpersonen van SIPI. Samya Spall legt namens de stichting uit hoe ouders die vaak onbekend zijn met het systeem of wantrouwend richting instanties via laagdrempelige, herkenbare contacten worden benaderd. Oudercontactpersonen fungeren als rolmodel en brug.

Een van hen, Najat, spreekt de zaal op inspirerende wijze toe. Ze vertelt over het wantrouwen dat ze tegenkomt: “De angst ‘ze nemen je kind af’ zit diep. De toeslagenaffaire heeft veel kapotgemaakt.” Ze probeert dat wantrouwen weg te nemen door uit te leggen dat het niet gaat om controle, maar om ondersteuning.

Op de vraag hoe dat vertrouwen terug valt te winnen, antwoordt ze droog: “Dat is hogere wiskunde. Maar sowieso met begrip en de erkenning dat er fouten worden gemaakt. Maar dat we alles doen in het belang van het kind.” Haar toekomstdroom is helder: structurele financiering. En haar advies evenzeer: “Stop met het benadrukken van kwetsbaarheid. Behandel mensen als gelijken.” De woorden worden beloond met een lang applaus.

De kracht van de buurt

Na een korte pauze, die gretig wordt gebruik voor het uitwisselen van ervaringen, van Breda tot Leeuwarden van Haarlem tot Lelystad, verschuift de aandacht naar de praktijk in de Wildemanbuurt.

Wijkverbinders Saïda en Esmae vertellen hoe hun buurt kampte met vervuiling, overlast en slechte woningen. Saïda: “Mensen trokken zich terug op hun eigen eiland. Ook wij. Totdat we zagen dat er iets moest gebeuren, alleen al vanwege onze eigen kinderen.” Ze besloten in actie te komen, richtten een bewonersgroep op en gingen langs 650 deuren in de buurt. De respons overtrof alle verwachtingen: hun informatieavond trok geen vijftig, maar meer dan driehonderd bewoners.

Esmae: “Vanaf dat moment groeide het besef dat verandering mogelijk is. Er ontstond samenwerking met woningcorporaties en gesprekken met professionals. Maar afspraken vonden altijd plaats in de buurt zelf. Je moet zien waar we het over hebben.”

Aanvankelijk deden beide dames het werk naast hun baan, later werd hun inzet erkend en vergoed, vertellen ze. Die ruimte gaf ze de kans hun aanpak ook elders in Nieuw-West in te zetten, zoals in de wijk De Punt. Hun werkwijze is bewust onorthodox. “We kleuren buiten de lijntjes. Geen blauwdruk, maar luisteren. Kijken waar het echt om gaat als iemand klaagt.”

Ze brengen bewoners samen rond thema’s als groen, wonen en welzijn, en zoeken aansluiting bij bestaande organisaties. Saïda: “Kleine stappen, dicht bij de leefwereld. Gedragsverandering begint met iets simpels als een afvalprikker, of jongeren die het goede voorbeeld geven.”

De wijk in

Om hun verhaal tastbaar te maken, nemen Saïda en Esmae de deelnemers mee de wijk in. Langs flats die op termijn worden vernieuwd, langs plekken waar bewonersinitiatieven wortel schieten, langs de stadboerderij en de inmiddels bekende ‘koffiekar’; een laagdrempelige manier om in contact te komen met wijkbewoners.

De wandeling is geen vrijblijvende excursie, maar een voortzetting van het gesprek. Over sloop en terugkeergarantie, over langer thuis wonen, over eigenaarschap. De discussies gaan door terwijl de tijd doortikt; de workshops beginnen later dan gepland.

Verdieping in de workshops

Terug in The Beach kiezen deelnemers uit vier drukbezochte workshops. Daarin wordt ingezoomd op: het verduurzamen en professioneel ondersteunen van bewonersinitiatieven, inclusief financiering en samenwerking. Op de rol van bewoners in alliantiebesturen en de praktische invulling daarvan. Op de impact van community builders en buurtverbinders, op basis van recent onderzoek en op de samenwerking met sleutelpersonen en wijkambassadeurs om moeilijk bereikbare groepen te betrekken.

De gemene deler: hoe organiseer je echte invloed van bewoners, en hoe borg je die op de lange termijn?

Reflectie en vervolg

Aan het eind van de middag is er ruimte voor reflectie, met een drankje en een gesprek. De vragen van de ochtend zijn niet allemaal beantwoord, maar wel verdiept, aangescherpt en gedeeld. Wat blijft hangen, is de combinatie van ambitie en realisme. De erkenning dat systemen traag zijn, maar ook dat verandering begint bij mensen die zich organiseren, elkaar opzoeken en volhouden.